AÐ KÍKJA Í PAKKANN

Áður en ákvörðun er tekin sem getur haft áhrif á fiskveiðistjórnun, landbúnað, verðlag, stjórnskipuleg tengsl og stöðu Íslands í Evrópu vill fólk vita að hverju það gengur. Hvað myndi Ísland fá með aðild? Hvaða skuldbindingar myndi landið taka á sig? Hvernig yrðu viðkvæmir hagsmunir tryggðir?

Það er ekkert athugavert við þá kröfu. Hún byggir á eðlilegri varfærni og ábyrgð.

Orðalagið „að sjá hvað er í pakkanum“ getur þó verið villandi. Það gefur til kynna að aðild að Evrópusambandinu snúist um sérsniðna lausn fyrir Ísland, þar sem hagsmunum sé skipt fyrir aðra og niðurstaðan verði sérstakur íslenskur samningur. Þannig virka margir alþjóðasamningar, en aðild að ESB almennt ekki.

ESB er ekki markaðstorg þar sem hvert ríki fær sinn pakka. Samstarfið byggist á sameiginlegum reglum, réttindum og skyldum. Aðildarríkin njóta sömu grundvallarréttinda og bera sömu grundvallarskuldbindingar, þótt sérstakar sögulegar eða landfræðilegar aðstæður geti leitt til afmarkaðra sérlausna.

Meginviðfangsefnið er hvernig umsóknarríki aðlagast gildandi regluverki sambandsins og á hvaða tíma. Viðræður snúast einkum um framkvæmd, stjórnsýslulega aðlögun og aðlögunartímabil. Í sumum tilvikum koma einnig til sérstök ákvæði eða tímabundnar ráðstafanir.